Thuiswerken heeft voordelen en nadelen, en de balans verschilt per functie en per persoon. Als werkgever beslis je nooit over thuiswerken in het algemeen. Je beslist over deze functie, deze werkweek en deze kandidaat.
Het bewijs is inmiddels sterker dan in de jaren na corona. Twee dagen thuis houdt mensen langer binnen, zonder dat prestaties dalen. Volledig thuis levert een ander beeld op.
Hieronder staan de cijfers en de grenzen. Plus drie werkvormen: een matrix voor functies, een schaal voor je beleid en een beslisboom voor je selectiegesprek.
Wat thuiswerken je oplevert en wat het je kost
Een onderbouwde gids voor werkgevers en recruiters. Met de cijfers achter thuiswerken en drie werkvormen voor je keuze per functie, per week en per kandidaat.
- Hoeveel thuiswerk is er nog in Nederland?
- De voordelen van thuiswerken volgens onderzoek
- De nadelen van thuiswerken en waar ze pijn doen
- Welke functies lenen zich voor thuiswerken?
- Thuiswerkbeleid opstellen: hoeveel dagen kies je?
- Thuiswerken toetsen in je selectiegesprek
- Thuiswerken in je vacaturetekst zetten
- Veelgestelde vragen over thuiswerken
Hoeveel thuiswerk is er nog in Nederland?
De groei is eruit. Volgens het CBS bood in 2025 ruim 80 procent van de bedrijven de mogelijkheid om op afstand te werken. Ongeveer 60 procent van de werknemers had die mogelijkheid ook in de praktijk. Sinds 2022 staan die cijfers vrijwel stil.
Voor recruitment telt vooral de spreiding eronder. Van de werknemers met een hbo- of wo-diploma heeft 82 procent de mogelijkheid om thuis te werken. Bij havo, vwo en mbo 2 tot 4 is dat 43 procent, blijkt uit de CBS-monitor over 2025.
Thuiswerken is daarmee een arbeidsvoorwaarde voor een deel van de arbeidsmarkt, niet voor de hele markt. Bied je het aan voor een functie waar het niet speelt, dan valt het kandidaten niet op. Haal je het weg bij een functie waar het wel speelt, dan merk je dat meteen in je respons. Lees ook wat er gebeurt als je medewerkers verplicht op kantoor laat komen.
De voordelen van thuiswerken volgens onderzoek
Mensen blijven langer: hier is het bewijs het sterkst
In juni 2024 verscheen in Nature de eerste gerandomiseerde studie naar hybride werken. Onderzoekers Bloom, Han en Liang volgden 1.612 medewerkers van reisplatform Trip.com. De helft ging vijf dagen naar kantoor, de andere helft drie dagen, met twee vaste dagen thuis.
Het verloop in de hybride groep lag een derde lager. De tevredenheid steeg. Prestatiebeoordelingen en promoties verschilden over twee jaar niet tussen beide groepen. Het effect op verloop was het grootst bij niet-leidinggevenden, bij vrouwen en bij mensen met een lange reistijd.
Dat is een recruitmentcijfer, geen hr-cijfer. Elke vertrekkende medewerker kost je een vacature, een doorlooptijd en een inwerkperiode. Reken eerst uit wat jouw verloop kost voordat je aan het beleid sleutelt. Dat rekensommetje staat in het artikel over retentie verbeteren.
Productiviteit: let op met dat ene cijfer
Het cijfer van 13 procent verdient context
Bijna elk artikel over thuiswerken noemt een productiviteitsstijging van 13 procent. Dat cijfer komt uit een experiment bij een Chinees callcenter, gepubliceerd in 2015. De deelnemers werkten vier dagen per week thuis, meldden zich vrijwillig aan en deden werk dat je per telefoontje afrekent. Gebruik het cijfer niet als bewijs voor jouw kenniswerkers. Meet liever je eigen output per functie.
De eerlijke samenvatting: bij focuswerk stijgt de output vaak, bij werk dat veel afstemming vraagt daalt de snelheid. Thuiswerken verplaatst productiviteit tussen taaksoorten. Wie alleen naar het gemiddelde kijkt, ziet die verschuiving niet.
Je bereik op de arbeidsmarkt groeit
Twee dagen thuis vergroot de straal waarbinnen mensen solliciteren. Een kandidaat uit Zwolle reist twee keer per week naar Utrecht, geen vijf keer. Daarmee komt een deel van de markt in beeld dat je eerder niet bereikte, precies bij de schaarse profielen.
De kosten lopen twee kanten op
Minder kantoormeters staan tegenover uitgaven aan de thuiswerkplek. In 2026 vergoed je per thuiswerkdag maximaal 2,45 euro onbelast. Dat bedrag valt onder de gerichte vrijstellingen van de werkkostenregeling en raakt je vrije ruimte niet. Die vrije ruimte bedraagt in 2026 2 procent over de eerste 400.000 euro loonsom. De inrichting van de werkplek, zoals bureau en stoel, valt onder een aparte vrijstelling.
De nadelen van thuiswerken en waar ze pijn doen
De toevallige uitwisseling verdwijnt
Ideeën ontstaan vaak naast het werk om: bij de koffie, na een overleg, in het gesprek dat niemand plande. Bij volledig thuiswerken valt dat weg. Teams voeren dan netjes uit wat al bekend is en bedenken minder nieuws. Het effect zie je niet deze maand, maar over een jaar.
Isolatie treft niet iedereen even hard
Voor sommige mensen is het kantoor het grootste deel van hun sociale leven. Voor anderen is het een plek waar ze langs komen. Dat verschil bepaalt of thuiswerken bevrijdend voelt of eenzaam. Vraag ernaar in plaats van het in te schatten.
De grens tussen werk en privé vervaagt
De laptop staat naast de bank. De gewonnen reistijd vult zich met extra werk. Dat voelt productief en levert op korte termijn ook meer uren op. Op langere termijn stijgt het risico op uitval. Maak daarom afspraken over werktijden en bereikbaarheid, en houd je daar als leidinggevende zelf aan.
Je zorgplicht stopt niet bij de voordeur
De Arbowet geldt ook voor de thuiswerkplek. Als werkgever zorg je voor een veilige en gezonde werkplek, ook als die in de woonkamer staat. Een keukentafel met een laptop erop voldoet daar niet aan. Leg vast wat je faciliteert aan bureau, stoel, scherm en verlichting, en controleer of mensen het ook gebruiken.
Zichtbaarheid: de angst en het bewijs
De meest gehoorde zorg is dat thuiswerkers promotie mislopen omdat hun werk minder zichtbaar is. Het enige gerandomiseerde onderzoek hierover vond geen verschil in promoties over twee jaar. Dat haalt de angst niet helemaal weg, want in dat experiment lag het beleid voor iedereen vast.
Het risico ontstaat pas als de ene helft van het team thuis zit en de andere helft elke dag naast de manager. Beoordeel daarom op afgesproken resultaat, niet op aanwezigheid.
Welke functies lenen zich voor thuiswerken?
Twee vragen bepalen de uitkomst. Hoeveel van het werk is focuswerk dat iemand alleen afmaakt? En hoe sterk zit het werk vast aan een plek, aan apparatuur of aan andere mensen? Zet die twee assen tegen elkaar af en je krijgt vier verschillende antwoorden.
Het kwadrant rechtsboven is het interessantste, want daar staan functies met veel focuswerk die toch aan een plek vastzitten. Denk aan een laborant of een werkvoorbereider. Daar splits je de week niet per persoon, maar per taak: het gebonden deel op locatie, het rapporteren en voorbereiden thuis.
Linksonder staan functies met weinig focuswerk en weinig gebondenheid, zoals recruiter en hr-adviseur. Thuiswerken past bij hen, al draait hun werk op afstemming. Vaste teamdagen leveren hen meer op dan maximale vrijheid.
Thuiswerkbeleid opstellen: hoeveel dagen kies je?
Elke stap richting meer thuiswerkdagen levert iets op en kost iets anders. Je bereik en je retentie groeien, de toevallige uitwisseling krimpt en nieuwe mensen landen trager.
Bij twee dagen thuis staat het sterkste bewijs. Dat betekent niet dat twee dagen voor jouw organisatie het antwoord is. Het betekent dat je bij een afwijking daarvan zelf uitlegt waarom.
Vier vragen die je beleid concreet maken
- Hoeveel dagen per week verwacht je mensen op kantoor, per functiegroep?
- Welke dagen liggen vast en waarom liggen ze vast?
- Wat betekent bereikbaar zijn op een thuiswerkdag, in tijden?
- Wat vergoed je aan de thuiswerkplek en wat regelt iemand zelf?
“Je mag soms thuiswerken” is geen beleid. Kandidaten lezen daar hun eigen wens in en merken pas na indiensttreding dat de praktijk anders loopt. Schrijf op: drie dagen kantoor, waarvan dinsdag vast, de overige dagen naar eigen keuze.
Thuiswerken toetsen in je selectiegesprek
Niet iedereen presteert op afstand. Vier eigenschappen voorspellen het verschil. Loop ze in deze volgorde af, want alleen de eerste is een harde blokkade.
Plannen zonder sturing. Vraag: “Beschrijf een project waar je zelf verantwoordelijk voor was, zonder dagelijkse sturing. Hoe pakte je dat aan en wat deed je op het moment dat het tegenzat?” Let op concrete stappen, niet op de uitspraak “ik ben zelfstandig”.
Uit zichzelf een update geven. Vraag: “Hoe wist je team waar je mee bezig was in een periode waarin jullie elkaar nauwelijks zagen?” Zoek naar iemand die uit zichzelf laat weten hoe het loopt, ook als het niet loopt.
Een storing zelf oplossen. Vraag: “Vertel over een technisch probleem tijdens je werk. Wat deed je in het eerste halfuur?” Je zoekt geen ict-kennis, je zoekt iemand die niet stilvalt.
Contact buiten het werk. Vraag naar het beeld van een goede werkweek. Iemand die het kantoor als sociale basis beschrijft, plaats je niet vier dagen thuis.
Werk deze vragen uit volgens de STARR-methode en stel ze aan elke kandidaat in dezelfde volgorde. Dat is de kern van gestructureerd interviewen.
Veelgemaakte fout bij thuiswerk-geschiktheid
Stop met inschatten op persoonlijkheid of leeftijd. “Introverten werken beter thuis” en “jongeren zijn digitaal en daarom geschikt” houden geen stand. Sommige introverte mensen missen juist de structuur van kantoor. Toets op gedrag uit het verleden. Meer denkfouten staan in het overzicht met cognitieve biases bij selectiegesprekken.
Thuiswerken in je vacaturetekst zetten
Kandidaten scannen een vacature op twee dingen: het salaris en de plek waar ze het werk doen. Vaagheid over allebei kost je respons. Over het eerste lees je meer in het artikel over salaris in de vacaturetekst.
Dit schrijf je op:
- “Twee dagen thuis, drie dagen op kantoor in Utrecht”
- “Dinsdag is teamdag, die staat vast”
- “Je krijgt een bureau, stoel en scherm voor thuis”
- “Je eerste twee weken werk je op kantoor”
Dit laat je weg:
- “Hybride werken behoort tot de mogelijkheden”
- “Flexibiliteit staat bij ons hoog in het vaandel”
- “In overleg met je leidinggevende”
- “Thuiswerken is bespreekbaar”
Beschrijf daarnaast hoe de eerste weken eruitzien. Nieuwe mensen landen trager als ze thuis beginnen, en dat is het moment waarop twijfel toeslaat. Plan de start op kantoor en zet de rest van het programma vast. Hoe dat werkt, staat in de artikelen over preboarding en remote onboarding. Voor de tekst zelf helpt het overzicht met tips voor een goede vacaturetekst.
Toets thuiswerk-geschiktheid in je selectiegesprek
Leer competentiegericht interviewen en beoordeel kandidaten op gedrag in plaats van op gevoel. Van STARR-vragen formuleren tot doorvragen en scoren met een vast formulier.
Veelgestelde vragen over thuiswerken
Wat zijn de voordelen van thuiswerken voor werkgevers?
Lager verloop is het best onderbouwde voordeel. Een gerandomiseerde studie in Nature uit 2024 vond bij twee thuiswerkdagen per week een derde minder vertrek. Prestaties en promoties bleven gelijk. Daarnaast groeit je bereik, omdat reisafstand minder zwaar weegt voor kandidaten.
Wat zijn de nadelen van thuiswerken voor werkgevers?
Toevallige uitwisseling verdwijnt, waardoor teams minder nieuwe ideeën ontwikkelen. Nieuwe medewerkers landen trager en haken eerder af. Verder loopt de grens tussen werk en privé door elkaar en blijft de zorgplicht voor een veilige werkplek bij jou liggen. Deze nadelen zijn het grootst bij volledig thuiswerken.
Is thuiswerken productiever dan werken op kantoor?
Dat hangt af van het soort werk. Bij focuswerk dat iemand alleen afmaakt stijgt de output vaak. Bij werk dat veel afstemming vraagt daalt het tempo. Het veelgenoemde cijfer van 13 procent komt uit een callcenter-experiment uit 2015 en zegt weinig over kenniswerk.
Hoeveel dagen thuiswerken per week is verstandig?
Twee dagen thuis is de enige variant die in een gerandomiseerde studie is getoetst, met een derde minder verloop en gelijke prestaties. Dat maakt twee dagen een goed vertrekpunt. Wijk je daarvan af, leg dan vast waarom en meet wat het doet met je respons op vacatures.
Hoe beoordeel je of een kandidaat geschikt is voor thuiswerken?
Toets vier dingen met gedragsvragen. Plannen zonder dagelijkse sturing, uit zichzelf updates geven, een storing zelf oplossen en genoeg contact buiten het werk. Alleen het eerste punt is een harde blokkade. De andere drie los je op met afspraken of inwerktijd.
Welke functies zijn geschikt voor thuiswerken?
Functies met veel focuswerk en weinig gebondenheid aan plek of apparatuur, zoals ontwikkelaar, analist, tekstschrijver en administratie. Zit een functie deels aan een locatie vast, zoals bij een laborant, dan splits je de week per taak in plaats van per persoon.
Wat is de thuiswerkvergoeding in 2026?
In 2026 vergoed je maximaal 2,45 euro per thuiswerkdag onbelast. Dat valt onder de gerichte vrijstellingen van de werkkostenregeling en raakt je vrije ruimte niet. De inrichting van de thuiswerkplek, zoals bureau en stoel, valt onder een aparte vrijstelling.
Hoe zet je thuiswerken in een vacaturetekst?
Noem het aantal dagen, de vaste kantoordagen en de standplaats. Schrijf “twee dagen thuis, drie dagen op kantoor in Utrecht, dinsdag is teamdag”. Vermijd formuleringen als “hybride werken behoort tot de mogelijkheden”, want kandidaten lezen daar hun eigen wens in en haken later alsnog af.
Over de auteur
Jacco Valkenburg is recruitment architect, auteur en trainer met ruim 25 jaar ervaring. In zijn interim recruitment projecten werft en selecteert hij voor hybride en volledig remote functies, en vertaalt hij thuiswerkbeleid naar vacatureteksten en selectiegesprekken.
