Acceptabele reistijd naar werk: waar ligt de grens?

Vraag een vacaturehouder naar het zoekgebied en je krijgt kilometers. Vraag een kandidaat en je krijgt minuten. Die twee getallen komen zelden op hetzelfde antwoord uit.

Het gevolg merk je laat: iemand haakt af na het tweede gesprek of vertrekt binnen een jaar weer.

Nederlandse werknemers reizen dagelijks negen minuten langer dan ze zelf willen.

Dit artikel laat zien wat een acceptabele reistijd naar werk is. Je leest welke factoren die grens verschuiven. En hoe je je zoekgebied en vacaturetekst daarop afstemt.

Wat werknemers acceptabel vinden aan reistijd naar werk

De cijfers zijn vers. HR-dienstverlener SD Worx ondervroeg in 2026 ruim 16.500 werknemers in zestien Europese landen, waaronder ruim duizend Nederlanders. Nederlanders zijn dagelijks 56,4 minuten onderweg van en naar het werk. Als grens noemen ze zelf 47,4 minuten. Het verschil: negen minuten per dag die niemand vroeg. Bijna een derde van de Nederlandse werknemers (32 procent) is dagelijks meer dan een uur onderweg. Bron: SD Worx.

Een kanttekening hoort erbij. Dit is opdrachtonderzoek van een HR-dienstverlener, gebaseerd op wat mensen zelf rapporteren. Geen peer review. De richting is bruikbaar, de decimalen niet heilig.

Dat landelijke gemiddelde verbergt een verschil dat voor jou telt: de omvang van je organisatie. Bij werkgevers tot vijftig medewerkers reizen mensen gemiddeld 44 minuten per dag, tegen 42 minuten die zij acceptabel noemen. Twee minuten verschil. Vanaf vijftig medewerkers loopt de reistijd op naar 62 minuten per dag. Bij middelgrote organisaties groeit het gat tot zestien minuten, bij grote tot elf. De kloof is daarmee vooral een vraagstuk van grotere werkgevers.

Vergelijk die 47 minuten eens met het advies dat je op carrièresites leest: een maximale reistijd van 45 tot 60 minuten enkele reis. Dat is twee keer zoveel als wat werknemers zelf noemen. Beide getallen circuleren naast elkaar, en dat verklaart een hoop verwarring in intakegesprekken.

Nog een getal dat je vaak tegenkomt: de wet van reistijd, die uitgaat van een reistijdbudget van 70 tot 90 minuten per dag. Let op de kleine letters. Dat budget dekt alle verplaatsingen op een dag, ook de rit naar school, de sportclub en de supermarkt. Woon-werkverkeer krijgt daar een deel van, niet het geheel.

Kilometers of minuten: waar de intake spaak loopt

Hier zit het praktische probleem. Een vacaturehouder denkt in kilometers, een kandidaat rekent in minuten. Dertig kilometer over de A28 op een dinsdagochtend is iets anders dan dertig kilometer dwars door Utrecht. Toch schrijft de vacature in beide gevallen: woonachtig binnen dertig kilometer.

Een hiring manager in de Randstad houdt vast aan die dertig kilometer. Wie de rit narekent in de spits, komt uit op vijftig minuten enkele reis. Dat valt ruim buiten wat werknemers acceptabel noemen. De eis lijkt ruim, maar sluit in de praktijk een deel van de doelgroep uit. Terwijl een kandidaat uit een dorp op veertig kilometer met vlotte snelwegverbinding er 25 minuten over doet.

De oplossing kost vijf minuten. Reken je zoekgebied om naar deur-tot-deur-minuten in de spits, per vervoermiddel. Dan zie je meteen welke postcodes je onterecht buitensluit en welke je onterecht meeneemt. Neem die uitkomst mee in je doelgroepanalyse.

Vijf factoren die de grens verschuiven

De acceptabele reistijd naar werk staat niet vast. Vijf factoren rekken of krimpen die grens, en op vier ervan heb je als werkgever invloed.

• Thuiswerkdagen. Twee kantoordagen per week maakt een rit van 40 minuten een ander verhaal dan vijf dagen dezelfde rit. Dit is de grootste knop waar je aan draait.
• Flexibele starttijden. Een uur later beginnen scheelt in de spits vaak vijftien tot twintig minuten. Zonder dat de reisafstand verandert.
• De reisregeling. Een volledige ov-vergoeding, een kilometervergoeding of een leaseauto verzacht de rekensom. De secundaire arbeidsvoorwaarden wegen hier zwaar mee. Onderzoek van Intelligence Group laat zien dat wie een leaseauto belangrijk vindt gemiddeld iets verder wil reizen: 43,5 tegen 39,5 minuten enkele reis. Het verband is zwak, de richting duidelijk.
• Contractvorm en omvang. Deeltijders reizen doorgaans minder ver dan voltijders. Bij een tijdelijk contract verhuist bijna niemand, waardoor de reistijd blijft zoals hij is.
• Levensfase en zorgtaken. Wie kinderen ophaalt of mantelzorg verleent, heeft een harde ondergrens in de agenda. Dat is geen kwestie van motivatie.

Die eerste factor verdient uitleg. Hybride werken verandert niet alleen waar mensen zitten, maar ook hoe groot je zoekgebied is. Bij twee kantoordagen reikt je bereik verder dan bij vijf. Dat betekent niet dat elke functie hybride past: in de zorg, de productie en de techniek blijft de werkplek de werkplek.

Reisbereidheid verschilt sterk per regio

Een landelijk gemiddelde helpt je niet bij een vacature in Terneuzen. Intelligence Group bracht de reisbereidheid per arbeidsmarktregio in kaart, en het patroon loopt anders dan je verwacht.

In de Randstad liggen de meeste banen, en daar is de gemiddelde reistijd ook het langst. Almere en het Gooi springen eruit. In Limburg en Zeeland zijn mensen dagelijks aanmerkelijk korter onderweg.

Aan de onderkant zie je het scherpst. In Zeeuws-Vlaanderen, Zuid-Limburg en de regio Dokkum wil relatief het grootste deel van de werkenden maximaal een kwartier forensen. Uitgerekend in gebieden met minder banen in de buurt. Werf je daar, dan werk je met een klein zoekgebied en wegen vervoer, thuiswerkdagen en de standplaats zwaarder dan in de Randstad.

Neem die regionale spreiding mee voordat je een zoekstraal vastlegt. Dezelfde eis van dertig minuten levert in Amsterdam een ruime kandidatenpool op en in Zeeuws-Vlaanderen bijna geen.

Zo vertaal je reistijd naar je zoekgebied en vacaturetekst

Kandidaten weten bij het lezen van je vacature niet hoe ver het is. Ze schatten. En bij twijfel klikken ze weg. Vier ingrepen halen die twijfel eruit.

Beschrijf de bereikbaarheid concreet. Ligt het station op loopafstand? Stopt de bus voor de deur? Is parkeren gratis en op eigen terrein? Drie zinnen volstaan. Een kandidaat vormt zich daarmee een beeld en rekent zelf uit of het past. Meer hierover in het artikel over een goede vacaturetekst.

Wees exact over thuiswerkdagen. Niet “flexibel werken mogelijk”, maar “twee vaste kantoordagen, dinsdag en donderdag”. Vage formuleringen leveren afhakers op in gesprek drie, als je al tijd hebt geïnvesteerd. De voors en tegens van thuiswerken spelen mee in de afweging van de kandidaat.

Noem de reisregeling in de tekst. Een kilometervergoeding of ov-abonnement hoort bij de arbeidsvoorwaarden, niet in de kleine lettertjes van het contract.

Vermeld de standplaats, niet de regio. “Regio Zuid-Holland” dwingt de lezer tot gokken. Een adres of plaatsnaam laat ze rekenen.

Woonplaats als selectiecriterium: waar de juridische grens ligt

Mag je iemand afwijzen omdat die te ver woont? Kort antwoord: ja, als je het onderbouwt en vooraf vermeldt. Woonplaats staat niet in de Algemene wet gelijke behandeling als beschermde grond.

De praktijk is minder simpel. Een filter op postcode raakt indirect groepen met een migratieachtergrond, omdat woonlocatie en herkomst in Nederland samenhangen. Dan komt indirect onderscheid in beeld, en dat vraagt een objectieve rechtvaardiging.

De les is praktisch. Zet de standplaats en de aanwezigheidseis in de vacature, formuleer je afwijzing op functie-inhoud en leg vast waarom nabijheid ertoe doet. Bij een storingsdienst met aanrijtijden is dat helder. Bij een kantoorfunctie met twee kantoordagen ligt het lastiger. Meer over zorgvuldig selecteren lees je in het artikel over inclusief werven.

Voor kandidaten met een WW- of ZW-uitkering geldt een eigen kader. Kijk naar het Besluit passende arbeid WW en ZW. In de eerste zes maanden is werk passend bij een reistijd tot twee uur per dag. Na die zes maanden kent het besluit geen reistijdnorm meer. Een langere reistijd vormt dan op zichzelf geen weigeringsgrond. De drie uur per dag die je op veel sites leest, komt uit ouder beleid en jurisprudentie en staat niet in dit besluit. Let op het karakter van deze norm: het gaat om de uitkering, niet om wat mensen prettig vinden.

Wat de kandidaat weegt en jij niet ziet

Reistijd is onbetaalde tijd. De werkgever bepaalt de standplaats, de kandidaat draagt de rit. Die verhouding verdwijnt makkelijk uit beeld als je vooral naar je vacature kijkt.

Verhuizen als oplossing werkt op papier beter dan in het leven. De woningmarkt zit vast, een koophuis verkoop je niet voor een baan met proeftijd, en een partner heeft ook werk. Wie in een huurhuis zit, beweegt vaak makkelijker dan wie een hypotheek heeft.

Tegelijk heeft de vacaturehouder met de zorg over lange reistijden een punt. Wie ver reist, heeft een groter risico op vermoeidheid en zoekt eerder iets dichterbij zodra dat voorbijkomt. Reistijd hoort daarmee thuis in je analyse van personeelsverloop, naast salaris en doorgroei. Het antwoord zit zelden in een strakkere zoekstraal. Het zit in thuiswerkdagen, starttijden en een reisregeling die klopt, en dat raakt direct je retentie.

Voer dat gesprek voordat je gaat werven. Vraag je vacaturehouder waarom nabijheid ertoe doet, en op welke dagen fysieke aanwezigheid nodig is. Vaak blijkt de eis losser dan gedacht. Soms is die harder dan gedacht, en dan weet je dat op tijd. De vacature-intake is daarvoor het moment, en een goede samenwerking met je hiring manager maakt dat gesprek een stuk eenvoudiger.

Veelgestelde vragen over reistijd naar werk

Wat is een acceptabele reistijd naar werk?

Nederlandse werknemers noemen gemiddeld 47,4 minuten per dag als grens, heen en terug samen. Dat komt neer op ongeveer 24 minuten enkele reis. In werkelijkheid reizen zij 56,4 minuten per dag, blijkt uit onderzoek van SD Worx onder ruim duizend Nederlandse werknemers in 2026.

Wat is de gemiddelde reistijd naar werk in Nederland?

Nederlanders zijn dagelijks gemiddeld 56,4 minuten onderweg van en naar hun werk. Het Europese gemiddelde ligt op 52,6 minuten. Belgen reizen met 63,9 minuten het langst, Slovenen met 32,8 minuten het kortst.

Verschilt de reisbereidheid per regio in Nederland?

Ja, en niet zoals je verwacht. In de Randstad is de gemiddelde reistijd het langst, met Almere en het Gooi als uitschieters. In Limburg en Zeeland zijn mensen aanmerkelijk korter onderweg. In Zeeuws-Vlaanderen, Zuid-Limburg en de regio Dokkum wil relatief het grootste deel maximaal een kwartier forensen.

Hoeveel kilometer is een normale woon-werkafstand?

Afstand zegt minder dan tijd. Dertig kilometer snelweg buiten de spits kost 25 minuten, dezelfde afstand door een stad kost er vijftig. Reken je zoekgebied daarom om naar deur-tot-deur-minuten per vervoermiddel, niet naar kilometers.

Mag je een sollicitant afwijzen vanwege de reisafstand?

Ja, mits je de eis vooraf in de vacature vermeldt en functioneel onderbouwt. Woonplaats is geen beschermde grond in de Algemene wet gelijke behandeling. Een filter op postcode raakt wel indirect groepen met een migratieachtergrond en vraagt daarom een objectieve rechtvaardiging.

Welke reistijd moet iemand met een WW-uitkering accepteren?

Het Besluit passende arbeid WW en ZW bepaalt dat werk in de eerste zes maanden passend is bij een reistijd tot twee uur per dag. Na die zes maanden kent het besluit geen reistijdnorm meer en vormt een langere reistijd op zichzelf geen weigeringsgrond. De drie uur per dag die veel sites noemen, komt uit ouder beleid en staat niet in het besluit.

Hoe vergroot je je zoekgebied zonder concessies te doen?

Met thuiswerkdagen, flexibele starttijden en een heldere reisregeling. Twee kantoordagen per week maakt een rit van veertig minuten aanvaardbaar, terwijl diezelfde rit bij vijf dagen kantoor afhakers oplevert.