Een motivatiebrief schrijven doe je zo (met AI)

Een motivatiebrief schrijven doe je door in 250-400 woorden uit te leggen waarom je geïnteresseerd bent in een specifieke functie en organisatie. Een goede motivatiebrief combineert jouw persoonlijke drijfveren met concrete voorbeelden die aansluiten bij wat de werkgever zoekt. Het doel: de lezer overtuigen dat jij de beste kandidaat bent en uitgenodigd moet worden voor een gesprek.

Je zit voor een lege pagina. Die droombaan staat online, je cv is klaar, maar dan komt de uitdaging: een overtuigende motivatiebrief schrijven. Hoewel sommige experts stellen dat motivatiebrieven achterhaald zijn, vragen veel werkgevers er nog steeds om. Als werkzoekende heb je dus vaak geen keuze.

De realiteit is dat een goede motivatiebrief nog steeds het verschil kan maken tussen een uitnodiging voor een gesprek en een afwijzing. Met 386.000 werklozen in Nederland (CBS, 2025) en toenemende concurrentie op de arbeidsmarkt blijft de kwaliteit van je sollicitatiebrief belangrijk.

Hier lees je hoe je een motivatiebrief schrijft die opvalt, inclusief praktische AI-technieken en veelgemaakte valkuilen die je wilt vermijden.

Wat is een motivatiebrief?

Motivatiebrief vs. sollicitatiebrief: het verschil

Beide brieven zijn kort: maximaal 1 A4. Je werkervaring, opleiding en behaalde resultaten zet je op je cv, niet in je brief. In de praktijk is de sollicitatiebrief grotendeels vervangen door online sollicitatieformulieren waar je deze praktische info direct invult.

Structuur en opbouw van een motivatiebrief

Een heldere structuur maakt je motivatiebrief professioneel en gemakkelijk leesbaar. Gebruik deze beproefde opbouw:

1. Header met contactgegevens

Plaats je naam, adres, telefoonnummer en e-mailadres bovenaan. Voeg daaronder de gegevens van de werkgever toe, inclusief de datum.

2. Aanhef

Spreek de ontvanger persoonlijk aan indien mogelijk: “Beste mevrouw Van der Berg” werkt beter dan “Beste heer/mevrouw”. Bij formele sectoren zoals advocatuur of overheid kan “Geachte” nog steeds passend zijn, maar “Beste” is tegenwoordig de standaard.

3. Opening (eerste alinea)

Begin met een krachtige openingszin die aandacht trekt. Vermijd clichés zoals “Met veel interesse heb ik jullie vacature gelezen”. Kies in plaats daarvan voor:

• Een concreet voorbeeld van waarom het bedrijf je aanspreekt
• Een relevante prestatie die past bij de functie
• Een persoonlijke connectie met de organisatie of sector

4. Kern (middengedeelte)

Dit is het hart van je motivatiebrief. Behandel drie hoofdpunten:

Waarom deze functie? Leg uit wat je aanspreekt in het takenpakket en hoe dit aansluit bij jouw ambities.

Waarom dit bedrijf? Toon dat je onderzoek hebt gedaan. Noem specifieke aspecten van de organisatie die je motiveren.

Waarom jij? Beschrijf je unieke combinatie van vaardigheden, ervaring en persoonlijkheid die je de ideale kandidaat maakt.

5. Afsluiting

Sluit af met enthousiasme en een uitnodiging tot vervolgcontact. Bijvoorbeeld: “Mijn cv laat zien wat ik heb gedaan, maar ik zou graag uitleggen hoe dat jullie team vooruithelpt.”

6. Ondertekening

Eindig met “Met vriendelijke groet”, gevolgd door je naam. “Hoogachtend” is te formeel voor motivatiebrieven.

Stap-voor-stap motivatiebrief schrijven

Volg deze systematische aanpak om een sterke motivatiebrief te schrijven:

Stap 1: Voorbereiding en onderzoek

Analyseer de vacature grondig:

• Welke taken en verantwoordelijkheden worden genoemd?
• Welke competenties zoeken ze?
• Welke kwalificaties zijn vereist vs. gewenst?
• Hoe is de toon van de vacaturetekst? (formeel/informeel)

Onderzoek het bedrijf:

• Bekijk hun website, missie en visie
• Lees recente nieuwsberichten
• Check hun social media kanalen
• Zoek naar informatie over bedrijfscultuur

Maak een inventaris van jezelf:

• Welke ervaring heb je die relevant is?
• Wat zijn jouw unieke sterke punten?
• Waarom ben je geïnteresseerd in deze sector/functie?
• Wat wil je leren en ontwikkelen?

Stap 2: Structuur bepalen

Maak een outline van je brief voordat je begint met schrijven:

• Opening: Hoe ga je aandacht trekken?
• Punt 1: Jouw motivatie voor de functie
• Punt 2: Waarom dit specifieke bedrijf
• Punt 3: Jouw unieke waardepropositie
• Afsluiting: Call to action en enthousiasme

Stap 3: Eerste versie schrijven

Schrijf een ruwe versie zonder je zorgen te maken over perfectie. Focus op:

• Duidelijke, korte zinnen (maximaal 20 woorden)
• Actieve schrijfstijl (“Ik beheerde” in plaats van “Er werd door mij beheerd”)
• Concrete voorbeelden in plaats van vage beweringen
• Persoonlijke toon die past bij je persoonlijkheid

Stap 4: Revisie en verbetering

Laat je brief een dag liggen en bekijk hem dan opnieuw. Check op:

• Lengte: Maximaal 1 A4, bij voorkeur korter
• Relevantie: Staat alles in dienst van je hoofdboodschap?
• Toon: Past de stijl bij het bedrijf en de functie?
• Balans: Niet te veel focus op jezelf, maar ook op wat je kunt bijdragen

Stap 5: Eindcontrole

Voor je de brief verstuurt:

• Spellingscontrole en grammatica
• Juiste namen en bedrijfsgegevens
• Consistente opmaak
• PDF-formaat voor professionele uitstraling

Motivatiebrief voorbeelden en inspiratie

Voorbeeld opening: Marketing medewerker

Waarom dit werkt: Concrete referentie, toont interesse en maakt een persoonlijke connectie.

Voorbeeld opening: IT-functie

Waarom dit werkt: Combineert ervaring met persoonlijke motivatie en toont begrip van bedrijfsdoelen.

Voorbeeld afsluiting

Waarom dit werkt: Proactief, specifiek en eindigt met een vraag die tot actie uitnodigt.

7 veelgemaakte fouten bij het motivatiebrief schrijven

1. Clichés en standaardtaal gebruiken

Vermijd zinnen zoals:

• “Met veel interesse heb ik jullie vacature gelezen”
• “Deze functie is op mijn lijf geschreven”
• “Ik zie dit als een mooie uitdaging”

Kies in plaats daarvan voor: Specifieke, persoonlijke openingen die aansluiten bij het bedrijf of de functie.

2. Te veel focus op jezelf

Een motivatiebrief draait niet alleen om wat jij wilt, maar vooral ook om wat je kunt bijdragen. Wat kan jij voor deze werkgever concreet betekenen? Zorg voor balans tussen jouw ambities en de waarde die je biedt.

3. Algemene brief gebruiken

Een copy-paste brief valt meteen op. Of een door AI-geschreven mail die start met “Ik hoop dat deze mail u goed vindt”. Personaliseer elke brief voor het specifieke bedrijf en de functie. Noem concrete bedrijfsnamen, producten of waarden.

4. Te lang of te kort

De ideale lengte voor een motivatiebrief is 250-400 woorden verdeeld over 3-4 alinea’s. Maximaal 1 A4 dus. Korter kan gehaast overkomen, langer wordt vaak niet volledig gelezen.

5. Je cv herhalen

Je motivatiebrief moet je cv aanvullen, niet herhalen. Focus op de waarom achter je keuzes in plaats van opsomming van taken en verantwoordelijkheden.

6. Spelling- en grammaticafouten

Fouten in je motivatiebrief geven een slechte eerste indruk. Lees hardop voor, laat iemand anders meelezen, of gebruik AI voor spellingscontrole.

7. Zwakke afsluiting

Eindig niet passief met “Ik hoop snel van jullie te horen”. Kies voor een proactieve afsluiting die uitnodigt tot vervolgcontact.

Motivatiebrief schrijven met AI: Wat werkt en wat niet

Kunstmatige intelligentie heeft de manier waarop we motivatiebrieven schrijven veranderd. Werkgevers herkennen steeds beter AI-teksten, terwijl 72% van de AI-gebruikers vaker wordt uitgenodigd voor gesprekken.

Het draait dus om hoe je AI gebruikt bij het motivatiebrief schrijven.

Waarom werkgevers AI-brieven herkennen

Herkenbare AI-kenmerken:

1. Te perfecte grammatica: AI maakt zelden taalfouten, wat onnatuurlijk kan overkomen
2. Standaard opbouw: ChatGPT gebruikt vaak dezelfde structuurformules, bijvoorbeeld “ik hoop dat”
3. Standaard woorden: Claude.ai gebruikt graag woorden zoals “cruciaal”, “transformeren”, “toonaangevend”
4. Clichématige openingszinnen: “Met groot enthousiasme reageer ik op jullie vacature”
5. Gebrek aan specifieke details: Algemene beweringen zonder concrete voorbeelden
6. Onpersoonlijke toon: Mist emotionele nuances en persoonlijkheid

Stap voor stap motivatiebrief schrijven met AI

Stap 1: AI als brainstorm-partner

Stap 2: Gestructureerd schrijven

Stap 3: Taalverbetering zonder robotachtig te klinken

AI-detectie vermijden: zo voeg je persoonlijkheid toe

Doe dit altijd na AI-gebruik:

• Voeg persoonlijke anekdotes toe: Specifieke verhalen die AI niet kan verzinnen
• Gebruik branchjargon correct: AI gebruikt soms algemene termen waar vakjargon beter past
• Maak bewuste ‘fouten’: Een enkele natuurlijke formulering of kleine informele term
• Varieer zinslengtes: AI houdt vaak standaard lengtes aan
• Test de emotionele toon: Lees hardop voor en check of het ‘echt’ klinkt

Recent onderzoek van de RUG bevestigt dat AI-brieven betere beoordelingen kunnen krijgen, maar alleen als ze gepersonaliseerd worden.

Veelgestelde vragen over motivatiebrief schrijven

Hoe lang moet een motivatiebrief zijn?

Een motivatiebrief moet maximaal 1 A4 beslaan, wat neerkomt op 250-400 woorden. Korter kan ook, vooral bij informele bedrijven of als er specifiek om een korte motivatie wordt gevraagd. Het belangrijkste is dat je bondig en to-the-point blijft.

Moet ik altijd een motivatiebrief schrijven?

Stuur alleen een motivatiebrief als het expliciet wordt gevraagd in de vacature, je solliciteert op een functie waar communicatie belangrijk is, je een carrièreswitch maakt en uitleg nodig hebt, of je wilt benadrukken waarom je specifiek bij dit bedrijf wilt werken. Bij technische functies of in krappe arbeidsmarkten kan een goed cv vaak voldoende zijn.

Hoe begin ik een motivatiebrief zonder ervaring?

Focus op je opleiding en stages (relevante projecten en geleerde vaardigheden), bijbanen en vrijwilligerswerk (transferable skills die aansluiten bij de functie), persoonlijke eigenschappen (leergierigheid, motivatie, ambitie), en concrete ambities (waarom wil je juist deze richting in?).

Kan ik ChatGPT gebruiken voor mijn motivatiebrief?

Je kunt AI gebruiken als hulpmiddel, maar niet als vervanger voor je eigen input. Gebruik AI voor brainstorming, grammaticacontrole en structuurverbeteringen. Gebruik AI niet voor complete brieven zonder jouw input of het verzinnen van valse ervaringen. Zorg er altijd voor dat de uiteindelijke brief jouw persoonlijke stem weergeeft.

Wat als ik niet weet aan wie ik moet schrijven?

Probeer eerst de juiste contactpersoon te achterhalen via de bedrijfswebsite, LinkedIn zoekfunctie, of door te bellen naar het bedrijf. Als dit niet lukt, gebruik dan “Beste heer/mevrouw” of “Beste selectiecommissie”.

Moet ik salariswensen noemen in mijn motivatiebrief?

Vermeld alleen salariswensen als dit expliciet wordt gevraagd in de vacature. In dat geval kun je een korte zin toevoegen zoals: “Mijn salarisindicatie ligt tussen €X en €Y, afhankelijk van de volledige arbeidsvoorwaarden.” Focus in je motivatiebrief vooral op je motivatie en toegevoegde waarde, niet op compensatie.