Werven in het onderwijs: zo trek je leraren aan

Je hebt 2 schoolweken geleden een vacature geplaatst voor een leraar Nederlands. Vandaag: 1 sollicitant, en die past niet. Komt dit bekend voor? Je bent niet de enige.

Werven in het onderwijs is een ander spel geworden dan 10 jaar terug. Duizenden vacatures staan langer dan 6 maanden open, terwijl pabo-instroom en pensionering elkaar steeds verder uit balans drukken.

Toch plaatsen veel scholen hun vacature op een jobboard en hopen dat het komt. Dat werkt niet meer. Wie nog reactief werft, ziet vacatures maandenlang openblijven. Het schoolbestuur ernaast krijgt met dezelfde regio en hetzelfde salaris de roosters wel rond. Het verschil zit niet in budget. Het verschil zit in aanpak.

Hier laten we zien wat wel werkt. De cijfers achter de krapte, waarom standaard recruitment in deze sector vastloopt, en zes hefbomen met direct effect. Plus welke nieuwe doelgroepen scholen vaak over het hoofd zien.

Lerarentekort: de cijfers achter de krapte

UWV verwacht voor 2026 een tekort van ruim 2.500 fte in alleen het voortgezet onderwijs. De pijn zit bij wis-, natuur- en scheikunde, informatica, klassieke talen, Frans, Duits en Nederlands. In het basisonderwijs blijft de pabo-instroom achter bij de uitstroom door pensioen.

MeesterBaan rapporteerde in 2025 ruim 18.500 vacatures in het VO en meer dan 8.100 in het basisonderwijs, verdeeld over 4.134 wervende scholen. Het tekort aan schoolleiders in het basisonderwijs is landelijk 13,3 procent. Een op de acht stoelen in de directeurskamer staat leeg.

De krapte verschilt per regio. Vacaturevolume in Zuid-Holland en Utrecht daalde licht. Drenthe en Friesland laten juist een stijging zien. Voor scholen in de Randstad betekent dat hogere woonkosten en meer concurrentie om dezelfde poel kandidaten. Reactief plaatsen is voorbij. Je werft in een ecosysteem dat op anticipatie draait.

Waarom standaard recruitment vastloopt in deze sector

Een HR-adviseur bij een ROC kopieert de vacaturetekst van vorig jaar, plaatst die op MeesterBaan en wacht. Twee maanden later: drie sollicitanten, geen match. Werven in het onderwijs vraagt een andere aanpak dan werven in tech of finance. Daar zoek je iemand met een specifieke skill. Hier zoek je iemand met een bevoegdheid, een pedagogische houding en een match met team en schoolcultuur. Drie filters tegelijk, niet een. Wie het recruitmentproces niet daarop inricht, mist kandidaten.

Veel schoolbesturen behandelen werving als een bijrol naast de hoofdtaak van een directeur. Dat verklaart waarom vacatureteksten op elkaar lijken. Werving start pas in maart terwijl pensionering al een jaar bekend is. En selectie komt vaak neer op een gesprek met de directeur.

Veel vacatureteksten op scholen beginnen met een bedrijfsbeschrijving in plaats van met de doelgroep. Dat kost direct sollicitanten. Goede kandidaten haken af op de eerste alinea als die niet over hen gaat. Lees jullie laatste vacaturetekst hardop voor en check of die de doelgroep aanspreekt of alleen jullie organisatie beschrijft.

Werven per onderwijslaag: PO, VO, MBO en HBO

Elke onderwijslaag heeft eigen krapte en eigen oplossingen. Een aanpak die werkt voor een ROC werkt zelden in het basisonderwijs. Vier sectoren, vier strategieen.

Primair onderwijs (PO)

De schaarste zit bij groepsleerkrachten en intern begeleiders. Het startsalaris in schaal LB ligt onder de CAO PO 2025-2027 rond 3.300 euro bruto per maand bij voltijd, gelijk aan het VO. Inclusief vakantiegeld en eindejaarsuitkering komt het bruto maandinkomen uit op circa 4.100 euro. Per 1 november 2026 volgt nog een verhoging van 1,2 procent. Voor PO werkt vooral lokaal en regionaal werven, samenwerking met de pabo, en kweekvijvers voor onderwijsondersteunend personeel dat doorgroeit.

Voortgezet onderwijs (VO)

Bij het VO zit het tekort op vakniveau. Wiskunde, Nederlands, Duits en de exacte vakken zijn zwaar. Hier loont het om buiten de reguliere lerarenopleidingen te kijken. Hybride docenten die parttime in het bedrijfsleven werken en parttime lesgeven, vullen vacatures op die anders openblijven.

MBO en HBO

Hier komt veel personeel uit het werkveld zelf. Een ICT-docent op het mbo komt vaker uit een softwarebedrijf dan uit een lerarenopleiding. Voor mbo en hbo werkt vooral een campagne richting professionals die overwegen om les te geven naast hun huidige baan.

Universitair onderwijs

Internationaal werven is hier de norm. De doelgroep zit in academische netwerken, op conferenties en op onderzoeksplatforms. Personal branding en een sterk publicatieprofiel wegen zwaarder dan klassieke vacaturesites.

Zes hefbomen om je werving te kantelen

Dit zijn de zes hefbomen met het grootste effect, op basis van praktijk en onderzoek. Wie deze zes op orde heeft, ligt voor op de meeste scholen in de regio.

1. Begin een jaar van tevoren

Pensionering, zwangerschapsverlof en doorstroom zijn voorspelbaar. Bouw een vacature-prognose voor het hele schooljaar. Start werving zodra uitstroom bekend is. Dat geeft drie tot zes maanden voorsprong op scholen die pas in maart beginnen. Vacatures die te lang openstaan hebben vaak een planningsprobleem, geen marktprobleem.

2. Schrijf vacatures vanuit de lezer

Begin niet met “Onze school is opgericht in 1972”. Begin met de werkdag van de lezer. Wat zijn de uitdagingen, wat krijgt iemand terug, en waarom hier en niet bij de school verderop?

3. Bouw een continu zichtbaar werkgeversmerk

Een advertentie wanneer een vacature openvalt is te laat. Always-on arbeidsmarktcommunicatie op LinkedIn, lokale netwerken en de eigen werken-bij-pagina maakt dat geinteresseerden je al kennen voordat je ze nodig hebt.

4. Zet referral structureel in

Eigen medewerkers kennen mensen in de doelgroep. Een eenvoudig referral-programma met een bescheiden bonus levert vaker kwaliteit op dan een dure campagne.

5. Werk samen in onderwijsregio’s

Het ministerie stelde via de subsidieregeling Landelijk dekkend netwerk onderwijsregio’s via Aanpak Lerarentekort 1,1 miljard euro beschikbaar voor regionale samenwerking. Besturen die samenwerken, verwijzen kandidaten door, delen opleidingsplekken en werven gezamenlijk. Een schoolbestuur dat alleen blijft staan, verliest van een regio die optrekt.

6. Meet wat werkt

Hoeveel sollicitanten leverde elke campagne op? Wat is de cost-per-hire? Welke kanalen leveren mensen op die ook na een jaar in dienst zijn? Zonder deze cijfers blijft werving giswerk.

Nieuwe doelgroepen aanboren

Het reguliere kanaal levert te weinig op. De groei zit in andere groepen die scholen vaak nog onderbenutten.

Zij-instromers

Mensen die vanuit een andere sector voor de klas stappen, halen binnen twee jaar de bevoegdheid via een zij-instroomtraject. Schoolbesturen krijgen 25.000 euro subsidie per zij-instromer als bijdrage in opleidings- en begeleidingskosten. Dit is een groep met vakkennis en levenservaring, waardevol voor mbo, hbo en bovenbouw VO. Competentiegerichte werving helpt om deze doelgroep eerlijk te beoordelen op skills, niet alleen op papieren.

Hybride docenten

Een hybride docent werkt deels in een vakgebied en deels in het onderwijs. Voor exacte vakken en ICT vult dit gaten op die anders openblijven. De combinatie houdt vakkennis actueel en geeft leerlingen contact met de praktijk.

Schoolleiders van buiten

Het ministerie stimuleert besturen om schoolleiders te werven onder mensen die de afgelopen drie jaar niet in het onderwijs werkten. Een subsidie tot 20.000 euro per schoolleider helpt bij opleiding en begeleiding. Voor besturen met meerdere scholen biedt dit kans op vers leiderschap.

Statushouders met onderwijsbevoegdheid

Tot en met 2027 is jaarlijks 1 miljoen euro beschikbaar voor statushouders met een geldige onderwijsbevoegdheid. Een onderbenutte groep met directe inzetbaarheid in het VO en hoge motivatie.

Behoud begint bij werving

Een leraar werven is niet hetzelfde als een leraar binnenhouden. Onderzoek wijst uit dat een aanzienlijk deel van de starters in het onderwijs binnen vijf jaar de sector verlaat. Dat betekent dat veel werving direct verdampt. Wie alleen op instroom stuurt, dweilt met de kraan open.

Behoud begint in het sollicitatiegesprek. Realistische verwachtingen scheppen, geen mooi-weer-praatjes, en duidelijk maken hoe begeleiding eruitziet. Een starter zonder buddy of coach is een starter die snel wegvalt. Goede onboarding is daarom geen administratie maar werving, voortgezet.

Het eerste jaar bepaalt of iemand blijft. Een gestructureerd inwerkprogramma met begeleiding, intervisie en duidelijke leerdoelen verlaagt het uitvalpercentage. Wie serieus werk wil maken van retentie, kijkt naar de vroegtijdige uitstroom van het afgelopen jaar. Wat hadden deze mensen gemeen? Daar zit het grootste verbeterpunt.

Veelgemaakte fouten bij werven in het onderwijs

Een directeur in een PO-bestuur stuurt sollicitanten een bevestiging na vijf werkdagen. Tegen die tijd zit de top drie kandidaten alweer ergens anders. Vier patronen ondermijnen werving in deze sector keer op keer.

Wie deze vier op orde heeft, doet meer dan veel andere besturen. Dat geeft een sterke positie in een krappe markt. De directeur als recruiter hoeft geen werving en selectiebureau te zijn, maar wel een geoefend gespreksleider met basis recruitment-kennis.

Veelgestelde vragen over werving in het onderwijs

Hoe groot is het lerarentekort in 2026?

UWV verwacht voor 2026 een tekort van ruim 2.500 fte in het voortgezet onderwijs, vooral bij exacte vakken, klassieke talen, Frans, Duits en Nederlands. In het basisonderwijs is de uitstroom door pensioen groter dan de instroom op de pabo. Het tekort aan schoolleiders in het basisonderwijs is landelijk 13,3 procent.

Welke vakken hebben het grootste lerarentekort?

Wis-, natuur- en scheikunde, informatica, klassieke talen, Frans, Duits en Nederlands hebben de grootste tekorten in het VO. In het basisonderwijs is de schaarste breder en raakt het zowel groepsleerkrachten als intern begeleiders en schoolleiders.

Wat is een zij-instromer in het onderwijs?

Een zij-instromer is iemand die vanuit een andere sector het onderwijs in stapt en binnen twee jaar de onderwijsbevoegdheid haalt. Schoolbesturen krijgen 25.000 euro subsidie per zij-instromer als bijdrage in opleidings- en begeleidingskosten. Deze regeling loopt via DUO.

Welke jobboards werken voor werven in het onderwijs?

MeesterBaan en Onderwijsvacaturebank zijn de grootste sectorspecifieke platforms. LinkedIn en Indeed bieden brede zichtbaarheid, vooral voor zij-instromers uit het bedrijfsleven. Het Onderwijsloket is de centrale informatiebron voor mensen die overwegen om het onderwijs in te stappen.

Hoe trek je zij-instromers aan voor het onderwijs?

Richt je marketing op professionals die nu in een vakgebied werken dat overlapt met een tekortvak. Maak duidelijk dat de bevoegdheid binnen twee jaar te halen is en vermeld de subsidieregeling. Gebruik LinkedIn en vakplatforms in plaats van alleen onderwijssites. Een goede landingspagina met een verhaal van een collega-zij-instromer werkt beter dan een algemene vacaturetekst.

Hoe lang duurt het om een leraar te werven?

Dat verschilt per functie en regio. Volgens vacaturedata van MeesterBaan worden basisschoolvacatures gemiddeld sneller ingevuld dan vacatures voor specifieke VO-vakken zoals Nederlands of wiskunde. Reken voor een tekortvak op enkele maanden tot een schooljaar, voor minder schaarse functies op enkele weken tot maanden.

Wat verdient een leraar in het basisonderwijs in 2026?

Het startsalaris in schaal LB ligt onder de CAO PO 2025-2027 rond 3.300 euro bruto per maand bij voltijd. Dat is gelijk aan het VO. Inclusief vakantiegeld en eindejaarsuitkering komt het bruto maandinkomen uit op circa 4.100 euro. Per 1 november 2026 volgt nog een verhoging van 1,2 procent.