Je hebt een goed sollicitatiegesprek gevoerd. De kandidaat zegt ja. En drie maanden later vraag je je af: hoe kon ik dit missen? De bedrijfscultuur klopt niet, de werksfeer voelt verkeerd, en de nieuwe medewerker vertrekt alweer.
Herkenbaar? Je bent niet de enige. Sollicitatiegesprekken voorspellen slechts een deel van toekomstig functioneren. Daarom kiezen steeds meer organisaties voor een extra stap: kandidaten laten ervaren hoe het werk echt is. Door een meeloopdag, werkproef of andere vorm van laagdrempelig kennismaken.
In dit artikel ontdek je wat meeloopdagen zijn, waarom werkzoekenden ze waarderen, en hoe je ze strategisch inzet. Met verse cijfers uit UWV-onderzoek (2025) en wetenschappelijke onderbouwing.
Slim selecteren met meeloopdagen en werkproeven
Ontdek hoe je laagdrempelig kennismaken inzet voor betere selectie en minder uitval in de proeftijd.
Wat is een meeloopdag?
Een meeloopdag is iets anders dan een werkproef. Bij een meeloopdag draait de kandidaat mee en observeert vooral. Bij een werkproef voert de kandidaat daadwerkelijk taken uit die bij de functie horen. Denk aan een marketeer die een campagnevoorstel maakt, of een developer die een stuk code schrijft.
Beide methoden hebben waarde, maar dienen een ander doel. Een meeloopdag helpt kandidaten beslissen of de organisatie bij hen past. Een werkproef helpt jou beoordelen of de kandidaat de juiste vaardigheden heeft.
Dit onderscheid is belangrijk: werkzoekenden zien meeloopdagen vooral als zelfselectie-tool. Ze willen zelf ervaren of de baan past. Werkgevers zetten het vaak in als selectie-instrument na gesprekken. Beide perspectieven zijn waardevol, en de slimste aanpak combineert ze.
Waarom werkzoekenden meeloopdagen waarderen
UWV voerde in 2025 grootschalig onderzoek uit onder ruim 4.200 werkzoekenden. De resultaten zijn helder: er is brede interesse in laagdrempelige vormen van kennismaken.
Uit het onderzoek blijkt dat 52% van werkzoekenden met een WW-uitkering een meeloopdag aantrekkelijk vindt. Een kennismakingsgesprek met een leidinggevende spreekt 47% aan, en open dagen scoren 41%. Slechts 13% geeft aan geen behoefte te hebben aan laagdrempelig kennismaken.
Vrouwelijke werkzoekenden tonen nog meer interesse: 58% vindt een meeloopdag aansprekend, tegenover 47% van de mannen. Ook werkzoekenden vanaf 55 jaar zijn enthousiast: 52% vindt meelopen aantrekkelijk.
Waarom deze interesse? Werksfeer en bedrijfscultuur blijken doorslaggevend. Een negatieve bedrijfscultuur is de meest genoemde reden (72%) om een aangeboden baan niet te accepteren. Werkzoekenden willen proeven hoe het er echt aan toe gaat, niet alleen horen wat de recruiter vertelt.
De voorspellende waarde van werkproeven
Selectiemethoden verschillen sterk in voorspellende waarde. De bekende meta-analyse van Schmidt en Hunter (1998) toonde aan dat werkproeven hoog scoren: een validiteit van .54. Dat betekent dat werkproeven goed voorspellen hoe iemand later presteert.
Recentere onderzoeken nuanceren dit beeld. Sackett, Zhang, Berry en Lievens publiceerden in 2022 een herziene meta-analyse in de Journal of Applied Psychology. Zij concluderen dat de voorspellende waarde van arbeidsproeven lager ligt dan eerder gedacht: .33 in plaats van .54. Dat is nog steeds behoorlijk, maar geen wondermiddel.
Ter vergelijking: het gestructureerd interview scoort in het recente onderzoek .42 en komt daarmee als sterkste enkele selectie-instrument naar voren.
Betekent dit dat werkproeven minder waardevol zijn? Nee. De kracht zit in de combinatie. Een gestructureerd interview meet andere aspecten (communicatie, motivatie, denkvermogen) dan een werkproef (praktische vaardigheden, werkstijl). Samen leveren ze incremental validity: de werkproef voegt voorspellende waarde toe die het interview alleen niet biedt. Daarom blijft de combinatie interview + werkproef de gouden standaard in selectie.
Wat betekent dit praktisch? Een meeloopdag waarbij kandidaten alleen observeren, heeft beperkte selectiewaarde. Je ziet niet hoe iemand presteert. Voeg je een werkproef toe waarbij de kandidaat daadwerkelijk taken uitvoert, dan stijgt de totale voorspellende waarde van je selectieproces.
Vijf vormen van laagdrempelig kennismaken
Niet elke organisatie kan meteen volledige meeloopdagen organiseren. Gelukkig zijn er meerdere vormen van laagdrempelig kennismaken. Kies wat past bij jouw organisatie en vacature.
1. Open dag of rondleiding
Kandidaten bezoeken de organisatie zonder te solliciteren. Ze zien de werkomgeving, ontmoeten medewerkers en stellen vragen. Laagdrempelig en geschikt voor veel kandidaten tegelijk.
2. Kennismakingskoffie
Een informeel gesprek met de recruiter of leidinggevende, zonder sollicitatieprocedure. Kandidaten kunnen orienteren zonder commitment. UWV-onderzoek toont dat 47% dit aantrekkelijk vindt.
3. Meeloopdag met het team
De kandidaat draait een dagdeel of dag mee op de werkvloer. Observeert werkzaamheden, praat met collega’s en ervaart de sfeer. Meestal twee tot vier uur, soms een volle dag.
4. Werkproef of praktijkopdracht
De kandidaat voert een concrete taak uit die bij de functie hoort. Een case, presentatie, of stuk werk. Dit meet daadwerkelijke vaardigheden en heeft hogere voorspellende waarde. Bekijk voorbeelden van competenties die je kunt toetsen.
5. Dagdeel proefdraaien of snuffelstage
Een kort dagdeel (2-4 uur) waarin de kandidaat actief meedraait met werkzaamheden. Geeft een realistisch beeld van het werk zonder de juridische risico’s van langere periodes.
Praktijkvoorbeeld: Sollici-Stage-Dagen
Installatiebedrijf Verspeek uit Valkenswaard hanteert een opvallende aanpak: elke kandidaat loopt verplicht drie dagen mee voordat er een contract wordt aangeboden. Ze noemen het “Sollici-Stage-Dagen”.
De redenering is simpel. Wat je ziet op social media is geen werkelijkheid. Wat je via derden hoort is gekleurd. En de rondleiding tijdens een sollicitatiegesprek toont alleen het perspectief van de werkgever. De collega’s op de werkvloer kunnen wel de werkelijkheid laten zien.
Daarom gaat elke kandidaat drie dagen meewerken met drie verschillende medewerkers. De kandidaat kan alles vragen, krijgt een compleet beeld van de werkzaamheden en ziet wie de toekomstige collega’s zijn. Verspeek noemt het “win-win-win”: goed voor de kandidaat, goed voor het team, goed voor de organisatie.
Dit voorbeeld illustreert een belangrijk principe: betrek het team bij selectie. Toekomstige collega’s hebben vaak een scherper oog voor wie wel en niet past dan een recruiter of leidinggevende.
Zo organiseer je een meeloopdag die werkt
Een meeloopdag vraagt voorbereiding. Zonder duidelijk programma laat je een kandidaat ronddwalen en mis je waardevolle inzichten. Hier zijn de kernpunten.
Maak een draaiboek. Bepaal vooraf wat de kandidaat gaat doen, met wie ze spreken en wat je wilt observeren. Communiceer dit ook naar de kandidaat: duidelijke verwachtingen verlagen de spanning.
Betrek het team. Informeer collega’s dat er een kandidaat meeloopt. Geef ze een rol: vraag om feedback na afloop. Dit verhoogt de betrokkenheid en levert waardevolle observaties op.
Beperk de duur. Twee tot vier uur is voor meeste functies voldoende. Een volledige dag is zelden nodig en kan voor kandidaten die nog elders werken lastig zijn.
Vermijd verkapte arbeid. Een meeloopdag is bedoeld om te observeren en kennis te maken, niet om productief werk te leveren. Zet kandidaten niet in als gratis arbeidskracht. De NVP Sollicitatiecode geeft hier richtlijnen voor.
Geef terugkoppeling. Ongeacht de uitkomst verdient de kandidaat feedback. Wat ging goed? Waar zag je een mismatch? Dit versterkt je employer brand, ook bij afwijzing. Zorg ook voor een goede preboarding als je de kandidaat aanneemt.
⚠️ Let op: juridische aandachtspunten
Een meeloopdag mag niet leiden tot een feitelijke arbeidsovereenkomst. Als kandidaten onder instructie productieve arbeid verrichten tegen betaling, kan juridisch een arbeidsrelatie ontstaan. Houd het bij observeren en kennismaken.
🎯 Betere selectiebeslissingen maken?
Leer objectief selecteren en competentiegericht interviewen. Van gestructureerde interviews tot werkproeven beoordelen.
Veelgestelde vragen over meeloopdagen
Wat is een meeloopdag?
Een meeloopdag is een kennismakingsmoment waarbij een kandidaat de werkvloer bezoekt, de sfeer ervaart en collega’s ontmoet voordat er een arbeidscontract wordt getekend. De kandidaat observeert en loopt mee, maar verricht geen productief werk. Meeloopdagen duren meestal 2 tot 4 uur en vinden plaats tijdens het selectieproces.
Wat is het verschil tussen een meeloopdag en een werkproef?
Bij een meeloopdag observeert de kandidaat en proeft de sfeer. Bij een werkproef voert de kandidaat daadwerkelijk taken uit die bij de functie horen, zoals een case of presentatie. De werkproef heeft een hogere voorspellende waarde voor werkprestaties (.33 volgens Sackett et al., 2022), terwijl de meeloopdag vooral dient voor zelfselectie door de kandidaat.
Wat is het verschil tussen een meeloopdag en een proeftijd?
Een meeloopdag vindt plaats voor contractondertekening als onderdeel van het selectieproces. Een proeftijd begint na contractondertekening wanneer de medewerker officieel in dienst is. Tijdens de proeftijd (maximaal 2 maanden bij een vast contract) kunnen beide partijen het dienstverband direct beëindigen.
Krijgt een kandidaat betaald voor een meeloopdag?
Nee, een meeloopdag is meestal onbetaald omdat het onderdeel is van de sollicitatieprocedure. Reiskosten worden vaak wel vergoed. Let op: zodra kandidaten productieve arbeid verrichten onder instructie, kan juridisch een arbeidsrelatie ontstaan met bijbehorende betalingsplicht.
Hoe lang duurt een meeloopdag?
Een meeloopdag duurt gemiddeld 2 tot 4 uur. Voor complexere functies of managementposities kan een volledige werkdag zinvol zijn. Langer dan één dag is zelden nodig. Bij installatiebedrijf Verspeek lopen kandidaten verplicht 3 dagen mee met verschillende medewerkers.
Mag een kandidaat een week onbetaald proefdraaien?
Nee, een volledige week onbetaald meedraaien mag juridisch vaak niet. Zonder arbeidsovereenkomst of stage-overeenkomst riskeer je als werkgever een fictieve dienstbetrekking. Houd het bij één tot drie dagen en vermijd productieve arbeid. Langere proefperiodes zijn wel mogelijk via officiële UWV-constructies zoals een proefplaatsing (maximaal 2 maanden) of werkervaringsplaats voor mensen met een uitkering.
Is een kandidaat verzekerd tijdens een meeloopdag?
Niet automatisch. Zonder arbeidscontract valt de kandidaat niet onder de standaard bedrijfsverzekeringen. Werkgevers kunnen kandidaten tijdelijk aanmelden als stagiair of navragen bij hun verzekeraar of meeverzekering mogelijk is. Dit voorkomt aansprakelijkheidsproblemen bij ongevallen.
Hoeveel werkzoekenden willen een meeloopdag?
52% van de werkzoekenden met een WW-uitkering vindt een meeloopdag aantrekkelijk, blijkt uit UWV-onderzoek onder 4.200 respondenten (2025). Vrouwen zijn vaker geïnteresseerd (58%) dan mannen (47%). De belangrijkste reden: 72% wijst een baan af vanwege negatieve bedrijfscultuur en wil dit vooraf ervaren.
Wat is de voorspellende waarde van een werkproef?
De voorspellende waarde van een werkproef alleen is .33 volgens Sackett et al. (2022), lager dan de eerder geschatte .54 van Schmidt & Hunter (1998). Een gestructureerd interview scoort .42. De combinatie van beide blijft echter de gouden standaard: samen leveren ze incremental validity omdat ze verschillende aspecten meten. Het interview toetst communicatie en motivatie, de werkproef toetst praktische vaardigheden en werkstijl.
Over de auteur
Jacco Valkenburg is recruitment architect, auteur en trainer met 25 jaar ervaring. Hij is auteur van meerdere recruitmentboeken waaronder Recruitment 4.0 en Eerlijk over selectie. Hij combineert wetenschappelijke inzichten met praktische ervaring uit tientallen interim recruitment projecten.
